فیلم مستند نقالی
تهیه کننده و کارگردان: ایمان تاش، امیر شریف
مدت زمان فیلم: 50 دقیقه
نقالی، به عنوان اصیلترین شکل روایت نمایشی در فرهنگ ایرانی، فراتر از یک هنر اجرایی، نظامی فلسفی از ارتباط جمعی را نمایندگی میکند. این هنر کهن با تبدیل روایت به تجربهای حسی و چندوجهی، مخاطب را از حالت تماشگری منفعل به مشارکتکنندهای فعال در بازآفرینی داستان تبدیل میسازد. ریشههای نقالی به گوسانهای پیش از اسلام بازمیگردد؛ روایتگران دورهگردی که همچون رسانههای زندهٔ عصر خود، نقش انتقال دهندهٔ حافظهٔ جمعی و شکلدهندهٔ هویت قومی را ایفا میکردند.
نقال امروزی، وارث این سنت دیرینه است؛ هنرمندی که با تسلط بر فنون پیچیدهای چون حافظهٔ استثنایی، بلاغت کلام، روانشناسی عامه و توانایی تغییر لحظهای نقشها، واسطهای میان گذشته و حال میشود. این هنر با تکیه بر عواطف به جای منطق صرف، شکلی از مقاومت فرهنگی در برابر عقلانیت خشک مدرن محسوب میشود. نقالی به مثابه تئاتری تکنفره، تناقضآمیزانه هم فردگرایی خلاق هنرمند و هم جمعگرایی فرهنگی را به نمایش میگذارد.
این هنر کهن پرسشی اساسی پیش روی ما مینهد: در عصر دیجیتال، چگونه میتوان این پیوند زندهٔ روایتگر و مخاطب را حفظ کرد؟
در جامعهٔ معاصر که روایتهای رسمی و یکسانساز غالب شدهاند، نقالی یادآور اهمیت روایتهای جایگزین، مردمی و چندصدایی است. این هنر پرسشهای بنیادینی دربارهٔ ماهیت ارتباط انسانی در عصر دیجیتال پیش رو مینهد: چگونه میتوان آن پیوند زنده و ارگانیک میان روایتگر و مخاطب را در جهانی که به سوی مجازیشدن پیش میرود حفظ کرد؟ نقالی به ما یادآوری میکند که قدرت روایت، نه در ثبت صرف، که در زندهبودن و تکرارپذیری آن است.
